In het geval van een overfunding volstaat het dat de pensioenfiche melding maakt van “volledig gefinancierd”.

Circulaire CBFA_2008_25 dd. 10 december 2008

Een medisch onderzoek is sedert de invoering van de WAP nog slechts mogelijk in drie limitatief omschreven gevallen. Het gaat om situaties waarin er een verhoogd risico op antiselectie bestaat. Dit is onder meer het geval wanneer de aangeslotene over de mogelijkheid beschikt om zelf de omvang van de overlijdensdekking te bepalen. Een medisch onderzoek mag er in geen geval toe leiden dat een werknemer niet aangesloten wordt. Eventuele bijpremies vallen ten laste van de inrichter.

De WAP heeft tevens een wettelijk kader gecreëerd voor de bestaande praktijk van de “onthaalstructuren”. Onthaalstructuren zijn verzekeringsovereenkomsten of voorzorgsreglementen waarin de reserves kunnen worden ondergebracht van werknemers die van werkgever veranderen. Er bestaan twee types onthaalstructuren.

Een eerste type betreft de onthaalstructuren die worden opgericht voor het beheer van de reserves van werknemers die de onderneming verlaten en ervoor kiezen hun reserves achter te laten bij de pensioeninstelling van de vroegere werkgever. Werknemers die hun werkgever verlaten en hun reserves wensen achter te laten beschikken over twee mogelijkeden. De eerste mogelijkheid bestaat in het ongewijzigd verderzetten van de oorspronkelijke pensioentoezegging. Bij gebreke aan een uitdrukkelijke keuze wordt de werknemer geacht voor deze optie gekozen te hebben. De tweede mogelijkheid bestaat in de transfer van de reserves naar de onthaalstructuur, althans indien er een onthaalstructuur werd gecreëerd. De onthaalstructuur biedt in de meeste gevallen de mogelijkheid om een overlijdensdekking te behouden, terwijl de overlijdensdekking stilvalt indien de pensioentoezegging zonder wijziging wordt voortgezet. De transfer naar de onthaalstructuur is een vrije keuze van de werknemer en kan niet worden opgelegd.

Een tweede type betreft de onthaalstructuren die worden gecreëerd voor het beheer van de reserves van werknemers die in de onderneming binnenkomen en ervoor opteren om reserves die tijdens een vorige tewerkstelling werden opgebouwd, over te dragen naar de pensioeninstelling van de nieuwe werkgever. Het pensioenreglement kan bepalen dat inkomende reserves steeds in de onthaalstructuur terecht komen. Hier heeft de wet niet in een keuzerecht voor de werknemers voorzien.

De vraag rees hoe de reglementering inzake medische onderzoeken zich verhoudt ten aanzien van onthaalstructuren. Meer bepaald is de vraag of bij de overgang naar een onthaalstructuur een medisch onderzoek kan worden opgelegd en zo ja, welke gevolgen daaraan verbonden mogen worden. De WAP heeft deze materie niet uitputtend geregeld.

De Commissie hanteert volgende interpretatie:

1. wat de onthaalstructuren voor het beheer van achtergelaten reserves betreft

• De werknemers van wie de reserve in een onthaalstructuur wordt ondergebracht moeten verder als aangeslotene worden beschouwd. Aangezien de bepalingen inzake medische onderzoeken geformuleerd zijn in hoofde van de aangeslotenen, strekken zijn zich ook uit tot onthaalstructuren;
• De onthaalstructuur wordt beschouwd als een bijzonder onderdeel van het gehele pensioenstelsel bij een bepaalde inrichter. In de mate dat de onthaalstructuur een overlijdensdekking bevat kan de keuze voor de onthaalstructuur worden aangemerkt als een keuze met betrekking tot de omvang van de overlijdensdekking, in welk geval een medisch onderzoek is toegelaten;
• In geval een verhoogd risico blijkt uit het medisch onderzoek vallen eventuele bijpremies bij gebreke aan een arbeidsrechtelijke relatie ten laste van de reserve.

1. wat de onthaalstructuren voor het beheer van overgedragen reserves betreft

• Met betrekking tot de overgedragen reserves kan steeds een medisch onderzoek worden gevraagd. Aangezien er met betrekking tot de overgedragen reserves geen arbeidsrechtelijke band bestaat tussen de werknemer en de nieuwe inrichter, valt de bijpremie ten laste van de reserve.

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2005, pag. 109-110

Wat artikel 14, §3, 2° van de WAP betreft, is de Commissie van oordeel dat bonusplannen in overeenstemming zijn met die bepaling op voorwaarde dat de voorwaarden waaronder de bonus wordt toegekend evenals de omvang ervan ondubbelzinnig in het pensioenreglement worden bepaald en onafhankelijk zijn van de appreciatie van de werkgever. Bovendien wordt benadrukt dat bonusplannen het verbod op ongeoorloofde onderscheiden dienen te respecteren. De aansluitings- en toekenningsvoorwaarden mogen niet zodanig worden omschreven dat er een ongeoorloofd onderscheid wordt gemaakt tussen de werknemers.

Bij bonusplannen kan het gebeuren, ingevolgen een negatief bedrijfsresultaat, dat er het eerste jaar van aansluiting geen bonus wordt toegekend. Het resultaat is dat de verworven reserve na één jaar gelijk is aan nul. De Commissie is evenwel van oordeel dat bonusplannen geen inbreuk vormen op artikel 23. Pensioenstelsels vormen slechts een overtreding van artikel 23 indien het pensioenreglement per se voor gevolg heeft dat de verworven reserve voor sommige aangeslotenen na één jaar gelijk is aan nul. Pensioenstelsels waarbij de reserve na één jaar niet per definitie nul is, maar waarbij de opbouw van rechten afhangt van een onzekere gebeurtenis, zodat de reserve mogelijkerwijze nul is, zoals bonusplannen, vormen daarentegen geen omzeiling van artikel 23.

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2005, pag. 109

In verband met artikel 51 van de WAPZ heeft er zich een interpretatieprobleem voorgedaan. Dit artikel bepaalt het volgende:

“Een aangeslotene kan ten alle tijde de pensioenovereenkomst stopzetten en een nieuwe pensioenovereenkomst sluiten bij een andere pensioeninstelling.

Een aangeslotene heeft het recht om de verworven reserve over te dragen naar die nieuwe pensioenovereenkomst. Op het ogenblik van de overdracht mag geen verlies van winstdelingen ten laste worden gelegd van de aangeslotene, of van de verworven reserves worden afgetrokken. De nieuwe pensioeninstelling mag geen acquisitie-kosten aanrekenen op de overgedragen reserves. (…)”.

Dit artikel is in werking getreden op 1 januari 2004. Aangezien de oude wetgeving geen regels bevatte over de overdracht van de reserves, is de vraag gerezen of de reserves die samengesteld werden voor 1 januari 2004 eveneens kunnen worden overgedragen.

Volgens de Commissie is de pensioeninstelling niet verplicht de reserves die zij voor 1 januari 2004 heeft samengesteld over te dragen.

Bij gebrek aan wetsbepalingen moeten we ons immers richten naar de pensioenovereenkomst, die als wet tussen de partijen geldt. Wanneer de pensioenovereenkomst de overdracht verbiedt, moeten we ervan uitgaan dat de reserves niet mogen worden overgedragen. Wanneer de pensioenovereenkomst de overdracht daarentegen expliciet toelaat, of er niets over zegt, mogen de reserves die voor 1 januari 2004 zijn samengesteld, wel worden overgedragen. In dit geval kunnen de garanties van artikel 51, onder andere wat betreft de toepassing van een eventuele overdracht-vergoeding, niet worden ingeroepen.

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2005, pag. 108-109

De WAP bepaalt dat de aangeslotene bij zijn uittreding, pensionering of bij opheffing van de pensioentoezegging, recht heeft op de persoonlijke bijdragen gekapitaliseerd tegen de maximale intrestvoet voor verzekeringsverrichtingen van lange duur (artikel 24, § 1) en, voor de toezeggingen van het type vaste bijdragen of van het type cash balance, ook op de werkgeversbijdragen, gekapitaliseerd tegen diezelfde intrestvoet verminderd met 0,5% (artikel 24, § 2).

Om te verifiëren of aan de waarborg van artikel 24 van de WAP voldaan is, volstaat het na te gaan of de totale verworven reserve (inclusief de reserve opgebouwd door bijdragen gestort voor 1 januari 2004) minstens gelijk is aan de totale waarborg. Men moet dus niet afzonderlijk de werknemersbijdragenreserve en de werkgeversbijdragenreserve vergelijken met de overeenkomstige waarborg.

Voor het bepalen van de werkgeversbijdragen moet krachtens artikel 60 van de WAP enkel de werkgeversbijdragen gestort vanaf 1 januari 2004 in aanmerking genomen worden.

Voor het bepalen van de waarborg op de persoonlijke bijdragen dienen de bijdragen gestort voor die datum wel in aanmerking genomen te worden voor zover er reeds voor de inwerkingtreding van de WAP een garantie diende op gegeven te worden, dwz voor de groepsverzekeringen minstens op de persoonlijke bijdragen gestort vanaf 1 januari 1996 en voor de voorzorgsinstellingen minstens op de persoonlijke bijdragen gestort vanaf 1 januari 1986.

Wat ten slotte de financiering betreft, dient enkel de waarborg op de persoonlijke bijdragen bij de pensioeninstelling gefinancierd te zijn.

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2004, pag. 144

Er is een interpretatieprobleem ontstaan ten aanzien van artikel 34, § 1, 2de lid, van de WAP. Deze bepaling stelt dat, wanneer collectieve procedures worden aangewend, “zij het individueel akkoord van de aangeslotenen vervangen”. In de bepaling wordt echter niet gepreciseerd wanneer zo’n individueel akkoord vereist is.

Het ziet er dus naar uit dat, afgezien van de gevallen bedoeld in artikel 34, § 1, 1ste lid, er teruggegrepen moet worden naar het basisprincipe van artikel 5, namelijk de uitsluitende bevoegdheid van de werkgever. Derhalve lijkt het 2de lid van hetzelfde artikel 34, § 1, geen algemeen principe van individueel akkoord in te voeren in geval van verandering van pensioeninstelling wanneer er geen CAO moet worden gesloten, het arbeidsreglement niet moet worden gewijzigd of de procedure van een sociaal plan niet moet worden toegepast.

Men kan evenwel stellen dat artikel 5 van de WAP niet afwijkt van andere wetsbepalingen inzake individueel akkoord.

In die context staat artikel 34, § 1, 2de lid, een procedure toe voor de situaties waarin een individueel akkoord wordt vereist op basis van andere reglementeringen dan de WAP. In zo’n geval kan het individueel akkoord van elke aangeslotene worden vervangen door een collectief akkoord, met name door de toepassing van één van de procedures vermeld in het 1ste lid van artikel 34, § 1, van de WAP.

Te vermelden valt nog dat indien de verandering van pensioeninstelling vergezeld gaat van een wijziging van de pensioentoezegging, de desbetreffende bepalingen van de WAP eveneens van toepassing zijn.

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2004, pag. 143-144

Bron: CBFA, Verslag directiecomité 2004, p. 143